Javascript DHTML Drop Down Menu Powered by dhtml-menu-builder.com
سوریای پاش گورزە موشەكییەكە

فەرید ئەسەسەرد
سوریای پاش گورزە موشەكییەكە

نوسینی: فەرید ئەسەسەرد

سێ‌ زلهێزی جیهان كە هەرسێكیان مافی ڤیتۆیان لە ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی هەیە، پێكەوە 100 تا 120 موشەكیان لە دژی دەوڵەتێك بەكار هێنا كە حەوت ساڵە لە گێژاوی شەڕی ناوخۆدا دەسوڕێتەوە. هاووڵاتیانی ئەمریكاو بریتانیاو فەرەنسا بەم گورزە سوپاییە شادمان نەبون، ئەویش لەبەر ئەوەی گورزەكە هیچی لە مەسەلەكە نەگۆڕیوەو هیچ زیانێكی بە رژێمی ئەسەد نەگەیاندووە، بەتایبەتی كە دیمەشق پێش گورزەكە هەموو فڕۆكەكانی بۆ تەرتوس ‌و حەمیمیم گواستبۆوە.
كاردانەوەكان جیاواز بون. پوتین گورزەكەی بە پێشێل كردنی یاسای نێودەوڵەتی ناساند، فەرەنساو بریتانیا كە لە گورزەكەدا بەشدار بون، هیچ لەگورزەكە سودمەند نەبون. لەكاتێكدا ئەردۆغان كە هاوپەیمانی روسیایە لە سوریا، پشتگیریی كرد. وتارەكەی تریزا مای كە پاش گورزەكە خوێندییەوە هێندەی لە پاكانەكردن دەچوو، هێندە لە وتاری سەركەوتن نەدەچوو. ماكرۆنیش لە یەكەم لێدوانی، باسی پێویستیی چارەسەری سیاسیی كرد كە هەمان داوای روسیاو سوریایە.
تەنها دوو كەس لە گورزەكەدا هەم دۆڕاون هەم براوە. ئەم دوو كەسەش پوتین ‌و ترەمپن.
هەرچەند پوتین لە ناو روسیا خۆی بە پاڵەوانێكی نەتەوەیی دەزانێ‌ ‌و وای نیشان دەدا كە روسیا لەسەر دەستی ئەو دەبێتەوە بە روسیای سەردەمی سەروەری و زلهێزی، بەڵام لەم قەیرانەدا بەقەد ئەوەی كە پێویستە توندوتۆڵ ‌و جەربەزە نەبوو. ترەمپیش لە وتارەكانی كە لە تویتەر بڵاوی كردونەتەوە، وەك كەسێكی شپرزەو دوودڵ و بێ‌ بڕیار دەركەوت. بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هەردووكیان براوەن چونكە ژێر بەژێر سازانێكیان لەگەڵ یەكتریدا كرد، تێیدا ترەمپ وازی لە هەڕەشەی وێران كردنی بنكەكانی روسیا هێنا لە سوریا، پوتینیش بەهەمان شێوە وازی لە هەڕەشەی لێدانی ئوستولی پێنجەم ‌و شەشەمی ئەمریكا هێنا، هەروەها لەسەر ئەوەش رێككەوتن كە لە سوریا بدرێ‌ بەو مەرجەی گورزەكە زیانی كاریگەری پێ‌ نەگەیەنێ‌. هەر واش دەرچوو. بەڵام سەركەوتنی گەورەی هەردووكیان لەوە دایە كە بەم سازانە هەڕەشەی هەڵگیرسانی جەنگی سێیەمی جیهانیان دورخستەوە.
بەڵام ئەمە نكوڵی لەوە ناكات كە گورزوەشێنەرەكان بوێرتر دەركەوتن، روسیاش و لەناو روسیا پوتین وەك دەستەوەستان نیشان دراوە. بۆیە دەشێ‌ لە قۆناغی داهاتوودا پوتین جموجوڵێك بكا كە ئابڕوی تكاوی خۆی پێ‌ بگێڕێتەوە. ئەو جموجوڵەش لەدوو كردەوە بەولاوە هیچی تر نابێ‌. یەكێكیان گرتنی ئیدلیبە كە گرنگترین قەڵەمڕەوی ژێر دەسەڵاتی ئۆپۆزیسیۆنە و لەم سەروبەندەدا دەرهێنانی ئەم شارە لە بن دەستی ئۆپۆزیسیۆن هیچ بەهایەكی سیاسی بۆ ئۆپۆزیسیۆن ناهێڵێتەوەو بە تەواوی كۆتایی بە مەرجیەعەتی ژنێڤ دەهێنێ‌. دووەمیان، گواستنەوەی كوردی سوریایە لە سەنگەری ئەمریكاوە بۆ سەنگەری روسیا كە ئەگەر روسیا تێیدا سەركەوتوو بێ‌، ئەمریكا هیچ ئامرازێكی جێ‌ متمانەی لەناوخۆی سوریا بۆ نامێنێتەوەو ناچار دەبێ‌ دەستبەجێ‌ سوریا بۆ روسەكان بەجێ‌ بێڵێ‌. ئەوروپییەكان هەست بەمە دەكەن. رەنگە هەر ئەمەش بێ‌ ماكرۆنی سەرۆكی فەرەنسای هاندا بێ‌ پێشنیاری گێڕانەوەی دەستپێشخەری بۆ ئەنجومەنی ئاسایشی نێودەوڵەتی بكات و هەر ئەوەش بێ‌ كە سەرۆكی ئەڵمانیا فرانك ڤالتەر شتاینماری هاندا بێ‌ پێشنیاری ئەوە بكات كە مۆسكۆ و واشنتن پێكەوە دەستپێشخەرییەك بۆ چارەسەركردنی قەیرانی سوریا رابگەیەنن. ئەمە بەم مانایە دێت كە جیهان پاش بەسەلامەتی دەرچون لە قەیرانی گورزەكە، ئامادەترە بۆ پەسەندكردنی هەر دەستپێشخەرییەك بۆ گێڕانەوەی ئاشتی بۆ سوریا، تەنانەت ئەگەر نرخەكەش سەقامگیربونی دەسەڵاتی روسیاش بێ‌ لە ناوچەكەدا.
Print