Javascript DHTML Drop Down Menu Powered by dhtml-menu-builder.com
عادل عەبدولمەهدی ‌و بڕیارەكەی ئەم دواییەی

فەرید ئەسەسەرد
عادل عەبدولمەهدی ‌و بڕیارەكەی ئەم دواییەی

نوسینی: فەرید ئەسەسەرد 15/7/2019

سەرەك وەزیرانی عیراق عادل عەبدولمەهدی تا 31ی ئەم مانگە مۆڵەتی بە هێزەكانی حەشدی شەعبی داوە تا خۆیان بخەنە ژێر فەرمانی سوپاوە. ئەم بڕیارە بە مانای هەڵوەشاندنەوەی هێزەكانی حەشد نایەت، بەڵام دەتوانێ‌ جموجوڵ ‌و سەربەخۆییان كەم بكاتەوە. ئەمەش بەم واتایە دێت كە بڕیارەكە لە ناوەڕۆكدا گۆڕانێكی زۆر بەسەر پێگەی حەشددا ناهێنێ‌. لەم سەروبەندەدا پرسیارە جەوهەرییەكە ئەوەیە كە ئەگەر حەشد تا 31ی مانگ پابەندی فەرمانەكە نەبوو، سەرەك وەزیران چی دەكات؟
حەشد بەپێی یاساكانی عیراق بەشێكی گرنگی سیستمی بەرگریی عیراق پێكدێنێ‌ ‌و هەرچەند زۆرینەی هێزەكە لە شیعە پێكدێ‌، بەڵام رێژەیەكی بەرچاوی پێكهاتەكانی تری لە خۆ گرتووەو ئەستەمە عیراق تا چەند ساڵێكی تر بەبێ‌ حەشد بتوانێ‌ بەرگری لە خۆی بكات. زۆربەی ناوەندە سیاسییەكان بڕیارەكەی عەبدولمەهدی بە سەركێشی دەدەنە قەڵەم، چونكە عەبدولمەهدی لە بنەڕەتدا سەرەك وەزیرانێكی بەهێز نییە ‌و سەرچاوەی بەردەوامبونی لە فەرمانڕەواییدا، زۆرتر بۆ پشتیوانیی فراكسیۆنی فەتح دەگەڕێتەوە كە هادی عامری سەرۆكایەتیی دەكات ‌و زۆربەی هێزەكانی حەشدیش لە بنەمادا سەر بە فراكسیۆنەكەی هادی عامرین.
مەتەڵەكە لەوە دایە كە چۆن سەرەك وەزیرانێكی لاواز دەتوانێ‌ رووبەڕووی یەكێ‌ لە گەورەترین فراكسیۆنەكانی ئەنجومەنی نوێنەران ببێتەوە؟ هەندێ‌ لە سەرچاوەكان باس لەوە دەكەن كە سیستانی چرای سەوزی بۆ عەبدولمەهدی هەڵكردووە بۆ ئەوەی بكەوێتە گەڕ بۆ دەستەمۆكردنی هێزەكانی حەشد. ئەوەی كە پشتیوانی لە دروستیی ئەم هەواڵە دەكات ئەوەیە كە ژمارەیەكی زۆری گروپەكانی شیعە، لەوانە موقتەدا سەدر، بە خۆشحاڵییەوە پێشوازییان لە بڕیارەكەی عەبدولمەهدی كردووەو نەك هەر دژی نەوەستاونەتەوە، بەڵكو ئامادەیی ئەوەشیان دەربڕیوە كە میلیشیاكانی خۆشیان بخەنە ژێر فەرمانی سوپاوە. لێرەدا ئەو پرسیارە قوت دەبێتەوە كە بۆچی سیستانی خوازیارە تەنگ بە هێزەكانی حەشد هەڵچنێ‌، لە كاتێكدا ئەو هێزانە لەسەر داوای ئەو، بۆ بەرپەرچدانەوەی داعش، پێك هێنراون؟ ئەگەر عەبدولمەهدی لە بڕیارەكەیدا پشتیوانیی سیستانی بە دەست نەهێنایە، بە دڵنیاییەوە لە خۆی رانەدەبینی بڕیارێكی وا دەربكات. بەڵام دەبێ‌ ئەوە لەبەرچاو بێ‌ كە لە هەلومەرجی عیراقداو سەرەڕای تۆكمەیی پێگەی سیستانی، مەرج نییە هەموو بڕیارەكانی سیستانی دەقاودەق و دەم ‌و دەست ‌و بە تێكڕایی جێبەجێ‌ بكرێن.
رەنگە هۆی دەركردنی بڕیارەكە پەیوەندیی بە ململانێی ئەمریكا- ئێرانەوە هەبێ‌، بەتایبەتی كە لە كاتی هەر روبەڕوبونەوەیەكی چەكدار لە نێوان ئەمریكاو ئێراندا، عیراق یەكێ‌ لە گۆڕەپانە گەرم ‌و گوڕەكانی ئەم ململانێیە دەبێت ‌و هێزە عیراقییە لایەنگرەكانی ئێران دەتوانن شوێنە دپلۆماتكاری ‌و عەسكەرییەكانی ئەمریكا لە ناو عیراق بكەن بە ئامانج. ئەگەر ئەم مەسەلەیە بە هەند وەربگیرێ‌، دەبێ‌ لەو گۆشە نیگایەوە سەیری بڕیارەكە بكرێ‌ كە هەوڵێكە لە لایەن سیستانییەوە یاخود لە لایەن عەبدولمەهدییەوە بۆ دوورخستنەوەی عیراق لە ململانێی ئەمریكا- ئێران، هەرچەند هیچ گەرەنتییەك نییە كە جێبەجێكردنی بڕیارەكە بتوانێ‌ عیراق لە ململانێی ئەمریكا- ئێران دوور بخاتەوە.
تا ئێستا بڕیارەكە دوو لێكەوتەی هەیە. یەكەمیان ئەوەیە كە فراكسیۆنە شیعییە گەورەكانی ناو ئەنجومەنی نوێنەران خەریكی جموجوڵێكن بۆ لێك نزیكبونەوەو تاوتوێكردنی میكانیزمێكی گونجاو بۆ پێكهێنانی فراكسیۆنە گەورەكەی ناو ئەنجومەنی نوێنەران. ئەمەش خۆی لە خۆیدا ئاماژەیە بۆ پلانێك بۆ لێخستنی عەبدولمەهدی ‌و دانانی سەرەك وەزیرانێكی تر كە زۆرتر لە ژێر هەژموونی فراكسیۆنە شیعییە گەورەكاندا بێت. ئەمەش دەشێ‌ چاوەڕوانی ئەوەی لێ‌ بكرێ‌ كە گۆڕانێك بەسەر هاوكێشە سیاسییەكاندا بێنێ‌. دووەمیان ئەوەیە كە لەگەڵ دەركردنی بڕیارەكەی عەبدولمەهدی دا، دژەكانی بڕیارەكە لە كۆششێكدا بۆ تێكەڵكردنی كارتەكان ‌و شێواندنی دۆخەكە، بابەتی هێزی پێشمەرگەیان هێنایە ناو باسەكە ‌و داوایانكرد هەر بەو چاوەی كە سەیری هێزەكانی حەشدی پێ كراوە، سەیری هێزی پێشمەرگە بكرێت. بۆیە ئەگەر بڕیارەكە بەسەر هێزەكانی حەشددا جێبەجێ كرا، رەنگە فشارەكان بۆ سەر عەبدولمەهدی بۆ فراوانكردنی مەودای بڕیارەكە پەرە بسەنن، بۆ ئەوەی هێزی پێشمەرگەش بگرێتەوە.
عەبدولمەهدی لە دۆخێكی باشدا نییە. ململانێی ئەمریكا- ئێران كاریگەریی خراپی لەسەر پێگەكەی دەبێ‌، بەتایبەتی ئەگەر سەرۆكی ئەمریكا هەڕەشەكەی بباتە سەرو هەموو جۆرە مامەڵەیەك لەگەڵ ئێران لە دەوڵەتان قەدەغە بكات كە ئەمە زۆرتر عیراق دەگرێتەوە، كە رێی پێ دراوە لە پەراوێزێكی دیاریكراودا درێژە بە مامەڵەكانی لەگەڵ ئێران لە بواری وزەدا بدات. عەبدولمەهدی لە نێوان فشارەكانی سیستانی، ئێران، ئەمریكا، فراكسیۆنی فەتح ‌و هێزەكانی حەشدی شەعبیدا لە تەنگژەیەكی سەخت دایەو بەدڵنیاییەوە هەر هەنگاوێك بنێ‌، هەر ناتوانێ‌ هەمووان لە خۆی رازی بكات.
Print